Categorieën
Begrippen

Verzuiling

In het reisverslag van dominee Warmenhoven blijkt dat er in de jaren 40-45 vier grote kerkelijke stromingen waren, geloofsrichtingen, die niet veel samenwerkten. De kinderen die Rooms-katholiek waren kenden de kinderen uit hetzelfde dorp niet als ze Hervormd waren of Vrijgemaakt en omgekeerd. Ze speelden niet met elkaar en gingen naar aparte scholen. Dit gold niet alleen voor de kinderen, maar voor alles in de maatschappij: iedereen ging alleen om met mensen van het eigen geloof.

Dit wordt tegenwoordig ‘verzuiling‘ genoemd: de geloofsrichtingen waren als aparte zuilen zelfstandige kerken en werkten over het algemeen niet samen. Dit had onder andere als uitwerking dat kinderen in Drenthe bij pleeggezinnen van hetzelfde geloof geplaatst moesten worden, het kon niet dat bijvoorbeeld een hervormd kindje in een vrijgemaakt gezin werd geplaatst.

Rooms Katholieke Kerk was op zich niet de grootste kerk in Reeuwijk en omstreken, maar rond 1900 was er een zo grote gemeenschap dat er een kolossale kerk en een klooster in Reeuwijk werden gebouwd. Via het klooster werd onder meer eten uitgedeeld aan de hongerige bevolking en aan de mensen die op weg naar het Oosten om eten te halen, langs het dorp kwamen. Pastoor G.J. Schneiders was toen de pastoor in Reeuwijk-Dorp.

Nederlands Hervormde kerk was sinds heel lang de staatsgodsdienst: goedgekeurd door koning Willem I in 1816. Deze kerk had verschillende stromingen, daarom werd het ook wel de Volkskerk genoemd in die tijd. De meesten mensen uit Sluipwijk waren Nederlands-Hervormd.

Gereformeerde is een afsplitsing van de Hervormde kerk. De gereformeerden vormden bovendien een politieke stroming, met de ARP als politieke partij. Gereformeerden waren in de meerderheid in Reeuwijk-Brug en dominee Pieter Warmenhoven was daar de dominee.

Vrijgemaakt gereformeerd is een afsplitsing van de Gereformeerde kerk. Ze worden ook wel ‘artikel 31’ genoemd, het is een zeer orthodoxe vorm van het protestantisme. Soms wordt deze stroming aangeduid als ‘zwarte kousen kerk’ vanwege hun strenge voorschriften op zondag waarvan de zwarte kleding de meest opvallende is

Het IKB hanteerde regels voor de kinderen die op transport naar eten gezet mochten worden. Ook al was het transport uit Reeuwijk clandestien, zij hanteerden wel de richtlijnen van het IKB: er moesten evenveel Room-katholieke, Hervormde, Gereformeerde (Vrijgemaakte) en ongelovige kinderen mee op de reis. In de lijst met kinderen is dit goed te zien.

Daarnaast moest in Drenthe gezocht worden naar de pleeggezinnen met dezelfde kerkelijke achtergrond. Een wrang voorbeeld van de verzuiling was dat toen de 12 Rooms-katholieke kinderen naar de pastoor in Dedemsvaart waren gebracht, hij de kinderen die maar 1 Room-katholieke ouder hadden als ongelovigen naar de plaatselijke dominees bracht. In de lijst worden zij aangeduid met 1/2RK.

Zie wikipedia voor meer informatie

ansichtkaart Reeuwijk Dorp